Pakiet mobilności w transporcie – założenia, przepisy i zmiany w 2022

Rozwój biznesu
Dodane: 13 lipca 2022

Pakiet mobilności w transporcie to zestaw przepisów i regulacji zaproponowanych i wprowadzonych w życie przez Parlament Europejski już w roku 2020. Głównym celem pakietu jest poprawa warunków pracy kierowców – zarówno w kontekście płac, jak i odpoczynku i regeneracji. Równie istotnym założeniem jest uregulowanie rynku transportu wewnątrzwspólnotowego.

Choć pakiet mobilności istnieje już od dwóch lat, 2022 rok przyniósł kolejne zmiany, które wymagają od firm transportowych dostosowania się do zaktualizowanych przepisów.

Przeczytaj artykuł i dowiedz się:

Zapraszamy do lektury!

 

Pakiet mobilności UE – skąd się wziął?

Początków tego, co dziś znamy jako pakiet mobilności, należy upatrywać w dwóch dokumentach. Mowa o wprowadzonych w Niemczech i Francji ustawach o płacy minimalnej:

MILOG, czyli Gesetz zur Regelung eines allgemeinen Mindestlohns

To ustawa, która – choć przyjęta w niemieckim parlamencie – wpłynęła także na polskie firmy transportowe działające w kraju naszych zachodnich sąsiadów.

Zgodnie z zapisami dokumentu, który wszedł w życie 1 stycznia 2015 roku, każda osoba pracująca na terenie Niemiec ma prawo do otrzymywania wynagrodzenia nie niższego niż ustalona w ustawie stawka. Od 1 stycznia 2022 roku wynosi ona 9,82 EUR za godzinę, jednak już w lipcu 2022 ma ulec kolejnej podwyżce – do 10,45 EUR za godzinę (min. 1 672 EUR miesięcznie przy pełnym etacie).

W samym wprowadzeniu płacy minimalnej nie byłoby nic zaskakującego, jednak w ustawie MILOG znalazł się zapis, który wzbudził szeroko zakrojoną dyskusję – Bundestag zdecydował, że także pracodawcy z innych państw muszą zatrudnionemu przez siebie personelowi świadczącemu pracę na terenie Niemiec zapewnić niemiecką płacę minimalną.

Wejście w życie ustawy MILOG zmieniło sytuację wielu polskich przedsiębiorców działających w branży transportowej i – jak się okazało – było wstępem do znacznie dalej idących zmian.

WAŻNE!


Ustawa MILOG budzi kontrowersje nie tylko z powodu samych zapisów, ale także przez problemy z jej przestrzeganiem i egzekwowaniem. Sądy w Niemczech wielokrotnie wydawały nieprecyzyjne lub sprzeczne ze sobą wyroki.

Doprowadziło to do sytuacji, w których polskie firmy działające w branży transportowej przez długie miesiące nie miały pewności, jak właściwie postępować i z niecierpliwością oczekiwały rozstrzygnięć kontroli niemieckiego urzędu celnego dokonywanych na polskich przedsiębiorcach działających także na terenie Niemiec.

Loi Macron

Drugim z pionierskich aktów prawnych w Europie Zachodniej była ustawa nazywana często Loi Macron. Dekret nr 2016-418 wszedł w życie niemal dokładnie 1,5 roku po ustawie MILOG, bo 1 lipca 2016 roku.

Główne założenie Loi Macron są niemal identyczne, co jej niemieckiego odpowiednika – wprowadzenie płacy minimalnej oddziałujące w równym stopniu na przedsiębiorców francuskich, jak i na firmy z innych państw, które zatrudniają osoby pracujące na terenie Francji.

Loi Macron oprócz wyznaczenia szeregu nowych obowiązków oraz ustalenia wysokości kar za ich nieprzestrzeganie wprowadziła jeszcze jedno, dodatkowe obciążenie dla przedsiębiorców – zobowiązała ich do wyznaczenia przedstawiciela, który będzie reprezentował firmę w kontaktach z urzędami po stronie francuskiej.

 

Pakiet mobilności dla kierowców?

Wprowadzenie szeroko zakrojonych regulacji dla rynku transportowego w całej Unii Europejskiej ma w założeniach spełniać kilka celów:

Czy wstępne założenia udało się spełnić? Trudno to ocenić. Należy jednak pamiętać o tym, że choć pakiet mobilności uruchomiono w 2020 roku, przepisy mają uzyskać swój ostateczny kształt dopiero w roku 2026 – do tego czasu stopniowo będą wprowadzane coraz to nowe zmiany. Te ze stycznia 2022 r. są obecnie najbardziej aktualne.

Zmiany w pakiecie mobilności

Pakiet mobilności – przepisy z 2020 roku

Wraz z wejściem w życie, pakiet mobilności wprowadził przepisy dotyczące kilku aspektów pracy kierowców międzynarodowych. Były to:

Czas jazdy

Rygorystyczne przepisy dotyczące maksymalnego czasu jazdy w ciągu doby zostały w 2020 roku nieco poluzowane, jednak tylko w określonych okolicznościach:

Przerwy podczas jazdy

W kontekście przerw w pracy, pakiet mobilności wprowadził możliwość odbycia 45-minutowego odpoczynku podczas jazdy w sytuacji, gdy pojazdem kieruje inny członek kilkuosobowej załogi.

Powroty do bazy

Zgodnie z przepisami pakietu mobilności praca kierowcy musi zostać zaplanowana w taki sposób, by pracownik mógł co 4 tygodnie odebrać regularny odpoczynek tygodniowy w bazie lub miejscu zamieszkania. Zjazd na bazę przysługuje kierowcom po odbyciu dwóch skróconych odpoczynkach tygodniowych.

Odpoczynek tygodniowy

Kierowcy transportu międzynarodowego mają prawo do odpoczynków regeneracyjnych. Zgodnie z nowymi przepisami kierowca może odebrać dwa skrócone tygodniowe odpoczynki z rzędu (nie krótsze niż 24 godziny). Warunkiem odbycia skróconych okresów odpoczynku jest otrzymanie rekompensaty w postaci odpoczynku o równoważnym okresie, który kierowca wykorzysta jednorazowo nie później niż do trzech tygodni od odbycia skróconego odpoczynku.

Co więcej, pakiet mobilności wprowadził zakaz odbywania regularnych odpoczynków tygodniowych w kabinie pojazdu – kierowcy mają mieć zapewnione miejsce noclegowe.

 

Pakiet mobilności 2022 – najnowsze zmiany

W lutym i maju 2022 roku w życie weszły kolejne etapy pakietu mobilności. Jakie zmiany się w nich pojawiły? Tym razem Parlament Europejski na tapet wziął następujące kwestie:

Wynagrodzenia dla pracowników delegowanych

Zmiany zapoczątkowane przez wspomniane w pierwszej części artykułu ustawy MILOG i Loi Macron dopiero w tym roku zostały przeszczepione na grunt całej Unii Europejskiej.

Od 2022 roku kierowcy transportu międzynarodowego powinni otrzymywać wynagrodzenie za tę część pracy, którą odbywają na terenie danego kraju, równe co najmniej wysokości minimalnego wynagrodzenia dla pracowników transportu w tym państwie.

Oznacza to, że polscy kierowcy, którzy jadą z transportem do Niemiec czy Hiszpanii, za pracę w innym kraju otrzymają zapłatę w wysokości co najmniej minimalnej krajowej w Niemczech, Hiszpanii czy dowolnym innym kraju Unii, w którym świadczą pracę.

WAŻNE!


Zasady dotyczące wynagrodzeń kierowców delegowanych mają zastosowanie w przewozach kabotażowych oraz cross trade – nie dotyczą przewozów tranzytowych ani bilateralnych.

Przewozy kabotażowe

Kierowcy wykonujący przewozy kabotażowe muszą zjechać na bazę minimum raz na 8 tygodni, jednak musi być to baza w kraju, w którym znajduje się siedziba firmy.

Nałożono także ograniczenie na liczbę przejazdów kabotażowych możliwych do wykonania przez pojedynczy pojazd – aktualnie mogą to być maksymalnie trzy przejazdy w ciągu 7 dni na terenie jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Baza firmy transportowej

Zgodnie z nową definicją, baza eksploatacyjna to miejsce, którym dysponuje przedsiębiorca, a które jest przystosowane do prowadzenia działalności transportowej w sposób zorganizowany i ciągły. Baza eksploatacyjna musi składać się z co najmniej jednego z trzech elementów:

Termin “baza eksploatacyjna” może odnosić się także do centrum operacyjnego pracodawcy. Co więcej, przedsiębiorca musi dysponować co najmniej jedną bazą eksploatacyjną, która spełnia poniższe warunki:

WAŻNE!


Jeżeli przedsiębiorca dysponuje kilkoma bazami eksploatacyjnymi, muszą one łącznie posiadać wymaganą liczbę miejsc postojowych.

System IMI

Od 2022 roku firmy działające w branży transportowej mają obowiązek zgłaszania kierowców wykonujących przewozy kabotażowe i przewozy cross trade do systemu IMI (system wymiany informacji na rynku wewnętrznym). Kierowca świadczący pracę w krajach członkowskich UE powinien posiadać przy sobie kopię zgłoszenia zawierającą kod QR na wypadek kontroli.

Tachografy

Do obsługi tachografu dopisano kolejny element: kierowcy transportu międzynarodowego mają obowiązek dokonywania wpisów w tachografach, zawierających symbol kraju, którego granicę właśnie przekroczyli. Wpisu takiego należy dokonać na najbliższym postoju.

W przyszłości firmy transportowe będą musiały wymienić obecne urządzenia na tachografy wyższej generacji – będą one dokonywały stosownych wpisów automatycznie, bez udziału kierowcy. Zgodnie z obecnym planem wdrażania zmian w pakiecie mobilności, obowiązkowa wymiana tachografów ma ruszyć w sierpniu 2025 roku.

Pojazdy o DMC powyżej 2,5 t

Najnowszy zestaw zmian rozszerza zasady pakietu mobilności – od tej pory przewoźnicy wykorzystujący w pracy pojazdy o DMC powyżej 2,5 t (a nie 3,5 t, jak wcześniej) będą podlegali przepisom dotyczącym przejazdów kabotażowych. Co więcej, muszą uzyskać licencję oraz spełnić warunki zawodu przewoźnika drogowego.

Przedsiębiorstwo takie będzie też musiało zabezpieczyć finansowo pojazdy wykonujące przewozy. Wysokość zabezpieczenia na pierwszy samochód floty wynosi 1 800 EUR. Każdy kolejny pojazd należy zabezpieczyć kwotą min. 900 EUR.

 

Pakiet mobilności – przykłady kar

Nowe przepisy zawierają także informacje o karach i grzywnach, które nakłada się na przewoźników i kierowców niestosujących się do zasad pakietu. Oto kilka z nich:

Przykładowe kary dla kierowców

Przykładowe kary dla przewoźników

 
 
Czytaj także:
Faktoring dla firm transportowych – zapomnij o zatorach płatniczych!
Licencja transportowa – jak ją uzyskać?
Podatek od środków transportowych

Zobacz naszą ofertę

Zobacz pozostałe porady

składanie sprawozdania finansowego do KRS

Jak złożyć sprawozdanie finansowe do KRS?

Czym jest sprawozdanie finansowe i kto musi je złożyć?

Czytaj więcej
Zakładanie biura rachunkowego

Jak założyć biuro rachunkowe – krok po kroku

Dowiedz się, kto może założyć biuro rachunkowe oraz jakich formalności należy dopełnić.

Czytaj więcej
Przekształcenie JDG w spółkę z o.o.

Przekształcenie działalności gospodarczej w spółkę z o.o.

Jeśli rozważasz przejście z JDG na spółkę z o.o., koniecznie sprawdź jakie formalności oraz koszty wiążą się z tym procesem.

Czytaj więcej