Jaka jest minimalna wysokość składki zdrowotnej? Co na nią wpływa?
Składka zdrowotna nie może być niższa od 9% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w pierwszy dzień roku składkowego. To spora zmiana, która stanowi powrót do zasad sprzed 2025 roku (przypomnijmy, że w 2025 roku należało brać pod uwagę nie 100%, a jedynie 75% minimalnego wynagrodzenia). To właśnie dlatego najniższa stawka składki zdrowotnej wzrosła aż o 117,58 zł z roku na rok (w 2025 wynosiła 314,96 zł).
Składka zdrowotna 2026 dla skali podatkowej (zasad ogólnych)
Jak wspominaliśmy we wstępie – podstawa składki na ubezpieczenie zdrowotne różni się w zależności od wybranej przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą formy opodatkowania. Firmy, które rozliczają się za pomocą skali podatkowej ustalają wysokość składki zdrowotnej od 1 lutego bieżącego roku do 31 stycznia następnego roku. To tak zwany “rok składkowy” – termin wprowadzony właśnie w kontekście opodatkowania na skali podatkowej.
Aktualny sposób obliczania składki zdrowotnej nie powinien się zmienić co najmniej do 31 stycznia 2027 roku – minimalna podstawa wymiaru składki jest stała w całym roku składkowym.
Aby obliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne dla działalności rozliczających się na zasadach ogólnych, należy najpierw znaleźć podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jak to zrobić?
Składka zdrowotna na zasadach ogólnych – jak ustalić podstawę?
Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru składki, a więc dochodu z działalności gospodarczej. Obliczając składkę za dany miesiąc – na przykład październik – weź pod uwagę zarobki (przychody) z poprzedniego miesiąca (września). Od uzyskanych przychodów odejmij kwalifikujące się koszty uzyskania przychodu, a otrzymaną kwotę dochodu porównaj z kwotą minimalnego wynagrodzenia, które obowiązywało na początku roku składkowego.
Ważne!
Nawet jeżeli płaca minimalna zmieni się w ciągu roku (jak miało to miejsce w 2023 i 2024 roku), do ustalenia podstawy dla składki zdrowotnej w roku składkowym bierze się pod uwagę tylko wartość płacy minimalnej z 1 lutego danego roku.
1 lutego 2026 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4806 zł brutto. 9% z tej kwoty to 432,54 zł. Minimalna składka zdrowotna dla osób rozliczających się skalą podatkową wzrosła więc o 117,58 zł – wynika to ze zmiany zasad, które ustalono w 2025 roku. W tamtym okresie obowiązywała niższa podstawa – składka zdrowotna stanowiła 9% z kwoty wynoszącej 75% minimalnego wynagrodzenia. Od 2026 roku powróciły poprzednie zasady i bierze się pod uwagę 100% minimalnego wynagrodzenia.
Jak obliczyć składkę zdrowotną na zasadach ogólnych?
Jak obliczyć wysokość składki zdrowotnej, gdy prowadzimy działalność gospodarczą opodatkowaną skalą podatkową, ale zarabiamy na tyle dużo, że przekraczamy próg minimalnej składki? Równanie jest – w teorii – proste: wystarczy kwotę dochodu przemnożyć przez 9% – wynik działania wyznaczy kwotę składki do zapłaty.
A dlaczego równanie jest proste tylko teoretycznie? Ponieważ należy pamiętać, że dochód na potrzeby ustalenia podstawy składki zdrowotnej oblicza się nieco inaczej niż dochód dla celów PIT. Ustala się go narastająco od początku roku kalendarzowego. Oto, jakie kroki należy wykonać:
Od sumy przychodów osiągniętych od początku roku odejmujemy koszty poniesione od początku roku – tak powstaje dochód narastająco.
Od dochodu narastająco odejmujemy sumę dochodów z poprzednich miesięcy.
Na końcu odejmujemy różnicę między sumą składek społecznych zapłaconych od początku roku a sumą składek odliczonych w poprzednich miesiącach – ale tylko wtedy, gdy nie ujęliśmy ich w kosztach uzyskania przychodu.
Ważne!
Składek rozliczonych już w poprzednich miesiącach nie należy odejmować ponownie.
Warto pamiętać, że aby obliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne za październik, należy wziąć pod uwagę dochód osiągnięty we wrześniu. Składkę z kolei opłacamy w listopadzie – do 20. dnia miesiąca.
Ważne!
Brak dochodu w danym miesiącu nie zwalnia z obowiązku uiszczenia składki zdrowotnej – zawsze należy zapłacić co najmniej minimalną wartość składki zdrowotnej obowiązującej w danym roku składkowym.
Jak obliczyć składkę zdrowotną? Przykład
Firma pana Mateusza osiągnęła następujące dochody stanowiące podstawę wymiaru składki:
- w sierpniu – 9 250 zł,
- we wrześniu – 2 900 zł,
- w październiku – 11 370 zł.
Oto, jak obliczyć składki za poszczególne miesiące:
- Wrzesień: 9% z kwoty 9 250 zł (dochód z sierpnia) to 832,5 zł. Składkę w tej wysokości przedsiębiorca musi odprowadzić do 20 października.
- Październik: 9% z kwoty 2 900 zł (dochód z września) to 261 zł. Minimalna wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2026 roku wynosi jednak 432,54 zł, dlatego taką kwotę musi zapłacić pan Mateusz. Przelew powinien dotrzeć do ZUS do 20 listopada.
- Listopad: 9% z kwoty 11 370 zł (dochód z października) wynosi 1 023,30 zł. Tę kwotę należy zapłacić do 20 grudnia.
Dla przedsiębiorstw, które osiągają wyjątkowo wysokie dochody, sporym utrudnieniem jest fakt, że nie istnieje górna granica dla składki zdrowotnej na skali podatkowej. Wynosi ona zawsze 9% od dochodu. Oznacza to, że jeśli firma z powyższego przykładu wypracuje dochód w wysokości – na przykład – 2 milionów złotych, pan Mateusz będzie musiał zapłacić aż 180 000 zł składki zdrowotnej.
Składka zdrowotna dla podatku liniowego
W przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym sytuacja wygląda podobnie – z dwiema sporymi różnicami.
- Po pierwsze: składka na ubezpieczenie zdrowotne nie wynosi 9% od dochodu, a jedynie 4,9%.
- Po drugie: przedsiębiorcy korzystający z opodatkowania podatkiem liniowym mogą potraktować zapłaconą składkę zdrowotną jako koszt uzyskania przychodu (w KPiR) lub odliczyć ją w zaliczce na podatek dochodowy. Maksymalna kwota odliczenia składki zdrowotnej rośnie co roku, a w 2026 wynosi 14 100 zł.
Ważne!
Mimo że stawka składki zdrowotnej dla podatników podatku liniowego wynosi mniej niż dla firm rozliczających się na zasadach ogólnych (4,9% kontra 9%), minimalna wysokość składki zdrowotnej wciąż jest taka sama i wynosi 9% od minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W 2026 roku minimalna składka zdrowotna dla przedsiębiorców na podatku liniowym wynosi więc 432,54 zł.
Jak obliczyć składkę zdrowotną na podatku liniowym? Przykład
Aby obliczyć składkę zdrowotną przy opodatkowaniu podatkiem liniowym, weźmy pod uwagę ten sam przykład, co przy skali podatkowej.
Firma pana Mateusza osiągnęła następujące dochody:
- w sierpniu – 9 250 zł,
- we wrześniu – 2 900 zł,
- w październiku – 11 370 zł.
Oto, jak obliczyć składki za poszczególne miesiące:
- Wrzesień: 4,9% z kwoty 9 250 zł (dochód z sierpnia) to 453,25 zł. Składkę w tej wysokości przedsiębiorca musi odprowadzić do 20 października.
- Październik: 4,9% z kwoty 2 900 zł (dochód z września) to 142,10 zł. Minimalna wysokość składki zdrowotnej w 2026 roku wynosi jednak 432,54 zł, dlatego taką kwotę musi zapłacić pan Mateusz. Przelew powinien dotrzeć do ZUS do 20 listopada.
- Listopad: 4,9% z kwoty 11 370 zł (dochód z października) wynosi 557,13 zł. Tę kwotę należy zapłacić do 20 grudnia.
Remanent a składka zdrowotna
Jeżeli przedsiębiorca prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, musi sporządzić remanent (spis z natury):
- na dzień rozpoczęcia prowadzenia firmy (remanent początkowy),
- na pierwszy dzień roku podatkowego, czyli 1 stycznia,
- na ostatni dzień roku podatkowego, czyli 31 grudnia (remanent końcowy).
Choć sam remanent i składka zdrowotna nie mają na siebie bezpośredniego wpływu, istotna jest tzw. różnica remanentowa. Podstawę do obliczania składki zdrowotnej możemy obniżyć, jeżeli wartość remanentu końcowego jest mniejsza niż wartość remanentu początkowego. Jeśli jednak spis z natury na koniec roku wynosi więcej niż na początku, podstawa wzrasta, a wraz z nią składka zdrowotna do zapłaty.
Przykład:
Pan Konrad prowadzi firmę z KPiR. Remanent początkowy – 1 stycznia 2026 roku – wynosił 40 000 zł. Remanent końcowy, sporządzony 31 grudnia, wykazał wartość 34 000 zł. Różnica remanentowa wynosi w tym przypadku 6 000 zł i o tyle obniża ona dochód osiągnięty przez firmę pana Konrada. Co za tym idzie, również składka zdrowotna do zapłaty będzie dzięki temu mniejsza.
Składka zdrowotna 2026 – dla przedsiębiorców na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych
Jeżeli firma korzysta z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, przy obliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne musi wziąć pod uwagę dwa czynniki: przychód przedsiębiorstwa (ryczałtowcy nie mają możliwości uwzględniania kosztów uzyskania przychodów) oraz wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw włącznie z wypłatami z zysku. W 2026 roku przedsiębiorcy sprawdzają tę kwotę dla IV kwartału 2025 roku.
Ważne!
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw włącznie z wypłatami z zysku w czwartym kwartale 2025 roku wyniosło 9 228,64 zł.
Przedsiębiorcy rozliczający się w formie ryczałtu korzystają z trzech progów:
- Jeżeli przychód firmy nie przekracza 60 000 zł
Podstawę wymiaru składki zdrowotnej oblicza się, biorąc pod uwagę 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. W 2026 roku jest to 5 537,18 zł (9 228,64 zł * 60%). Stawka składki zdrowotnej wynosi 9% od tej kwoty, a zatem składka do zapłaty wynosi 498,35 zł.
- Jeżeli przychód firmy mieści się w przedziale 60 000-300 000 zł
Przedsiębiorca bierze pod uwagę przeciętne miesięczne wynagrodzenie w wymiarze 100%, czyli 9 228,64 zł. Oznacza to, że kwota składki zdrowotnej do zapłaty wyniesie 830,58 zł.
- Jeżeli przychód firmy przekracza 300 000 zł
Przedsiębiorca musi uwzględnić 180% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W 2026 roku to 16 611,55 zł (9 228,64 zł * 180%). Kwota składki do zapłaty wyniesie w takim przypadku aż 1 495,04 zł.
Ważne!
Przychód osiągnięty przez firmy rozliczające się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych może zostać pomniejszony. Aby to zrobić, należy odliczyć odprowadzone już składki na ubezpieczenia społeczne, o ile firma nie odliczyła ich wcześniej od dochodu ani nie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodu.
Uproszczona składka na ubezpieczenie zdrowotne dla ryczałtowców
Istnieje możliwość odprowadzania uproszczonej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców korzystających z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Uproszczona forma oznacza, że przedsiębiorca będzie mógł naliczyć składkę zdrowotną od podstawy wymiaru ustalonej w oparciu o przychody uzyskane w poprzednim roku kalendarzowym. Kwotę tę należy pomniejszyć o składki na ubezpieczenia społeczne opłacone w poprzednim roku kalendarzowym.
Należy jednak pamiętać, że aby pomniejszenie to było możliwe, składki odprowadzane w zeszłym roku nie mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Przedsiębiorca nie mógł też dokonać odliczenia składek społecznych od dochodu na podstawie Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W takim układzie przedsiębiorca stosuje jedną stawkę składki zdrowotnej przez cały rok kalendarzowy. Istotne są jednak dwa warunki, które firma musi spełnić, aby móc skorzystać z uproszczonej składki.
Po pierwsze: musi w danym roku opłacać zryczałtowany podatek dochodowy.
Po drugie: w całym poprzednim roku kalendarzowym prowadziła działalność opodatkowaną ryczałtem, podatkiem liniowym lub na zasadach ogólnych.
Składka zdrowotna 2026 – dla przedsiębiorców korzystających z karty podatkowej
W tym przypadku niepotrzebne są żadne obliczenia. Przedsiębiorcy, którzy rozliczają się z fiskusem z pomocą karty podatkowej (a więc m.in. osoby wykonujące wolne zawody), odprowadzają stałą składkę na ubezpieczenie zdrowotne przez cały rok.
Podstawę wymiaru składki zdrowotnej dla tych przedsiębiorców stanowi minimalne wynagrodzenie obowiązujące na dzień 1 stycznia danego roku. Warto zwrócić na to uwagę, ponieważ dla pozostałych form opodatkowania punktem odniesienia jest rok składkowy (od 1 lutego do 31 stycznia kolejnego roku).
W 2026 roku wynagrodzenie minimalne wynosiło 4 806 zł. Ile wynosi składka zdrowotna dla przedsiębiorców rozliczających się w formie karty podatkowej? Tyle samo, ile minimalna składka zdrowotna na zasadach ogólnych. Przedsiębiorcy na karcie podatkowej zapłacą więc 432,54 zł składki zdrowotnej, ponieważ podstawę stanowi dla nich 100% płacy minimalnej (4 806 *9% = 432,54 zł).
Ważne!
Pamiętaj, że karta podatkowa to forma opodatkowania, której nie można już wybrać. Od 2022 roku karta podatkowa dotyczy jedynie przedsiębiorców, którzy wcześniej korzystali z tego rodzaju opodatkowania.
Nowo założone jednoosobowe działalności gospodarcze mogą wybierać pomiędzy skalą podatkową, podatkiem liniowym lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Czy należy opłacać składkę zdrowotną w okresie zawieszenia działalności gospodarczej?
W okresie zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie odprowadzają składki zdrowotnej. Na tym jednak nie koniec – istotny jest fakt, że obliczając podstawę składki zdrowotnej, koszty poniesione oraz przychody osiągnięte w okresie zawieszenia działalności gospodarczej nie są uwzględniane.
Jeżeli więc w czasie trwania zawieszenia działalności sprzedasz środek trwały, przychód z tej sprzedaży nie wpłynie na wysokość składki zdrowotnej do zapłaty.
Przykład:
Pan Jarosław 1 kwietnia 2026 roku zawiesił działalność na okres dwóch miesięcy z powodu planowanej podróży. W okresie zawieszenia działalności sprzedał samochód, stanowiący środek trwały firmy. Transakcja ta podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (jako że pan Jarosław jest czynnym podatnikiem VAT), a sprzedaż stanowi przychód firmy. Przychodu tego nie bierze się jednak pod uwagę przy ustalaniu składki zdrowotnej.
Masz dochody z kilku źródeł? Oto, jak opłacać składkę zdrowotną
W przypadku, gdy jeden przedsiębiorca osiąga dochody z wielu źródeł – na przykład z pracy na etacie oraz z prowadzonej działalności – musi on odprowadzać składki zdrowotne z każdego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku pracy etatowej łączonej z prowadzeniem działalności gospodarczej, składki z tytułu etatu odprowadza pracodawca, z kolei za działalność przedsiębiorca musi opłacić składkę samodzielnie. Każdą składkę w takim przypadku liczy się odrębnie od własnej podstawy, a dochodów się nie sumuje. Szczegółowe przepisy dotyczące tego tematu znajdują się w ustawie z dn. 27 sierpnia 2004 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tzw. Ustawa o NFZ). Mówi o tym art. 82, pkt 1 dokumentu.
Jeżeli jednak przedsiębiorca prowadzi kilka działalności opodatkowanych w ten sam sposób, należne kwoty trzeba zsumować i opłacić jedną składkę zdrowotną (art. 82 ust. 2a ww. ustawy zdrowotnej).
Przykład:
Pan Edward prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, a także jest wspólnikiem w spółce cywilnej. Rozlicza się na zasadach ogólnych. Aby obliczyć składkę zdrowotną za kwiecień, pan Edward powinien zsumować zeszłomiesięczny dochód z jednoosobowej działalności gospodarczej (64 000 zł) oraz dochód osiągnięty w spółce cywilnej.
Przedsiębiorca uwzględnia wówczas jedynie tę część dochodu, która przypada na jego udziały. W naszym przykładzie wynosi ona 27 000 zł. Łączna wysokość podstawy, od której pan Edward obliczy składkę zdrowotną, wynosi 91 000 zł. Wysokość składki zdrowotnej do zapłaty to 8 190 zł.
Jaki jest termin płatności składki zdrowotnej?
Każdy przedsiębiorca musi odprowadzić składkę zdrowotną do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy składka na ubezpieczenie zdrowotne. Przykładowo: składkę za marzec należy odprowadzić do 20 kwietnia. Wyjątek obowiązuje spółki z o.o., spółki akcyjne, fundacje i stowarzyszenia – te podmioty muszą opłacać składkę zdrowotną do 15. dnia każdego miesiąca.
Podsumowanie
W 2026 roku minimalna składka zdrowotna wynosi 432,54 zł miesięcznie, co odpowiada stawce 9% minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł brutto). To powrót do zasad naliczania składki przed 2025 rokiem. Wysokość składki zależy od formy opodatkowania:
- Zasady ogólne: 9% dochodu.
- Podatek liniowy: 4,9% dochodu.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: w zależności od osiąganych przychodów:
- Do 60 000 zł – 498,35 zł.
- Od 60 000 do 300 000 zł – 830,58 zł.
- Powyżej 300 000 zł – 1 495,04 zł.
- Karta podatkowa: 432,54 zł.
Przy obliczaniu składki zdrowotnej pamiętaj też o różnicy remanentowej, która może wpłynąć na wysokość podstawy. Jeżeli prowadzisz więcej niż jedną działalność przy tej samej formie opodatkowania, opłać jedną składkę od sumy osiągniętych dochodów. Jeżeli osiągasz dochody z różnych tytułów (np. etat i działalność), każdą składkę zdrowotną należy liczyć i odprowadzać osobno.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi minimalna składka zdrowotna w 2026 roku?
Minimalna składka zdrowotna w 2026 roku wynosi 432,54 zł miesięcznie. To 9% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego 1 lutego 2026 roku (4 806 zł). Dotyczy przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej i podatku liniowego.
Jak obliczyć składkę zdrowotną w 2026 roku na skali podatkowej?
Składka zdrowotna na skali podatkowej wynosi 9% dochodu z miesiąca poprzedniego. Jeśli wynik jest niższy niż 432,54 zł, obowiązuje składka minimalna. Im wyższy dochód, tym wyższa składka – bez górnego limitu.
Ile wynosi składka zdrowotna na podatku liniowym w 2026 roku?
Na podatku liniowym składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu, ale nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie. Zapłaconą składkę można zaliczyć do kosztów lub odliczyć od dochodu do limitu 14 100 zł rocznie.
Jaka jest składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku?
Składka zdrowotna przy opodatkowaniu ryczałtem zależy od rocznego przychodu. W 2026 roku podatnik na ryczałcie zapłaci:
- 498,35 zł, jeżeli zarobił nie więcej niż 60 000 zł,
- 830,58 zł, jeżeli zarobił więcej niż 60 000 zł i mniej niż 300 000 zł,
- 1 495,04 zł, jeżeli zarobił więcej niż 300 000 zł.
Do kiedy trzeba zapłacić składkę zdrowotną w 2026 roku?
Składkę zdrowotną w większości przypadków opłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego składka dotyczy. Składkę za lipiec należy opłacić do 20 sierpnia. Spółki z o.o., spółki akcyjne, fundacje i stowarzyszenia płacą do 15. dnia każdego miesiąca.
Jak opłacać składkę zdrowotną przy kilku działalnościach lub dochodach z wielu źródeł?
Przy kilku działalnościach opodatkowanych w ten sam sposób płaci się jedną składkę zdrowotną od sumy dochodów. Jeśli tytuły są różne – na przykład etat i własna firma – każdą składkę liczy się odrębnie, od własnej podstawy, bez sumowania.
