Komu potrzebny jest certyfikat kompetencji zawodowych?
Nie każdy kierowca zawodowy musi posiadać certyfikat kompetencji zawodowych. Co do zasady, obowiązek ten dotyczy jedynie przewoźników oraz osób decyzyjnych w przedsiębiorstwach świadczących usługi transportu drogowego rzeczy i osób – jest to część wymogów stawianych przed przewoźnikami. Jakie inne kryteria musi spełnić przedsiębiorca, który chce wykonywać zawód przewoźnika drogowego?
- przewoźnik musi posiadać stałą siedzibę w jednym z państw członkowskich UE,
- przewoźnik musi cieszyć się dobrą reputacją;
- przewoźnik musi posiadać wymaganą zdolność finansową;
- przewoźnik musi posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
To właśnie ten ostatni punkt nakazuje przewoźnikom zdobycie certyfikatu kompetencji zawodowych. Jak od każdej zasady, tak i od tej istnieją jednak wyjątki. Usystematyzujmy więc wiedzę na temat tego, kto musi mieć certyfikat kompetencji zawodowych.
Po pierwsze: przewoźnik
Przewoźnik to osoba prowadząca działalność gospodarczą, w ramach której świadczy odpłatne usługi przewozu rzeczy lub osób. Jest więc ona odpowiedzialna za firmę i jej działalność, w tym także jakość usług. To właśnie przewoźnik musi posiadać CKZ.
Po drugie: inne osoby decyzyjne w przedsiębiorstwie
Przewoźnik nie jest jedyną osobą, która powinna legitymować się certyfikatem kompetencji zawodowych. Każdy pracownik przedsiębiorstwa, który podejmuje istotne decyzje dotyczące funkcjonowania firmy transportowej również musi posiadać CKZ.
Zwolnienie z posiadania certyfikatu
W niektórych przypadkach można zostać zwolnionym z posiadania certyfikatu. Z takiej możliwości skorzystać mogą przewoźnicy, którzy spełniają przynajmniej jeden z poniższych trzech warunków:
- świadczą usługi transportu sanitarnego i/lub usługi w zakresie ratownictwa medycznego;
- przewożą nie więcej niż 9 osób (wliczając w to kierowcę) jednak tylko w przypadku przewozu niezarobkowego;
- dopuszczalna masa całkowita posiadanego pojazdu lub zespołu pojazdów nie przekracza 3,5 t.
Jakie są wymagania do uzyskania certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie drogowym?
Jeżeli chcesz uzyskać certyfikat kompetencji zawodowych, musisz zdać egzamin organizowany przez Instytut Transportu Samochodowego. Egzaminy na CKZ odbywają się cyklicznie np. w Warszawie czy Katowicach, ale lista miast jest znacznie dłuższa. Na stronie internetowej Instytutu Transportu Samochodowego dostępna jest tabela z wyszczególnionymi miejscami i terminami egzaminów – warto się z nią zapoznać.
Aby przystąpić do egzaminu po raz pierwszy, należy wypełnić wniosek o wydanie certyfikatu i przesłać go wraz z potwierdzeniem wpłaty za egzamin i certyfikat kompetencji zawodowych pocztą na adres ITS.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przewiduje możliwość zwolnienia z całości egzaminu osób, które ukończyły studia drugiego stopnia, jednolite studia magisterskie lub studia podyplomowe, których program obejmował zagadnienia wymienione w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1071/2009.
Ten sam dokument wskazuje możliwość zwolnienia z części testu, jeżeli osoba, która chce uzyskać certyfikat kompetencji zawodowych, ukończyła studia, których program obejmował jedynie część zagadnień wymienionych w powyższym rozporządzeniu. Zwolnienie obejmuje wówczas jedynie tę część testu, która odnosi się do dziedzin objętych programem studiów ukończonych przez uczestnika egzaminu.
Jeżeli chcesz skorzystać ze zwolnienia z całości lub części egzaminu, do opłaty za certyfikat dołącz kopię dyplomu, suplementu do dyplomu lub świadectwo ukończenia studiów podyplomowych.
Ile zapłacisz za wydanie certyfikatu kompetencji zawodowych i egzamin?
Łączny koszt egzaminu i certyfikatu wynosi 800 zł. W tej kwocie mieści się wartość certyfikatu – 300 zł – oraz koszt egzaminu pisemnego – 500 zł. W przypadku zwolnienia z części lub całości egzaminu zmniejszeniu ulega konieczna do wniesienia opłata:
- jeżeli korzystasz ze zwolnienia z całości egzaminu pisemnego, musisz wpłacić jedynie 300 zł opłaty za wydanie certyfikatu;
- jeżeli korzystasz ze zwolnienia z części egzaminu pisemnego, do kwoty 300 zł za certyfikat należy dodać 500 zł za egzamin, a otrzymaną wartość zmniejszyć o 50 zł za każdy moduł, z którego zdający jest zwolniony.
Egzamin Instytutu Transportu Samochodowego – co warto wiedzieć przed przystąpieniem?
Przed przystąpieniem do egzaminu w celu uzyskania certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie drogowym warto zwrócić uwagę na kilka istotnych elementów.
Po pierwsze
Sprawdź terminy i miejsca najbliższych egzaminów. Ma to duże znaczenie, ponieważ nie możesz tak po prostu pojechać na egzamin. Liczba miejsc jest ograniczona, a do tego, aby zostać wpisanym na listę, musisz dostarczyć wymagane dokumenty i opłaty najpóźniej dwa tygodnie przed dniem egzaminu.
Po drugie
Upewnij się, że posiadasz wszystkie niezbędne dokumenty. Co może Ci być potrzebne? Na pewno wniosek o wydanie certyfikatu (kliknij w link, by pobrać formularz), potwierdzenie wpłaty za egzamin i certyfikat (pamiętaj o ewentualnym obniżeniu kwoty, jeżeli korzystasz z częściowego lub całkowitego zwolnienia z egzaminu).
Po trzecie
Jeżeli korzystasz z ww. zwolnienia, do dokumentacji załącz dyplom ukończenia studiów wraz z suplementem lub świadectwo ukończenia studiów podyplomowych (mogą to być również kopie dokumentów), a także wypełnioną deklarację o zakresie zagadnień objętych programem studiów (kliknij w link, by pobrać deklarację).
Po czwarte
Jeżeli korzystasz jedynie z częściowego zwolnienia z egzaminu, pamiętaj, że zwolnienie to nie obejmuje rozwiązywania zadania egzaminacyjnego.
Po piąte
Jeżeli nie zdasz egzaminu w pierwszym terminie, możesz spróbować ponownie – w tym celu należy złożyć podanie o egzamin poprawkowy (kliknij w link, by pobrać podanie) oraz uiścić opłatę za egzamin (500 zł). W tym przypadku opłata za wydanie certyfikatu nie jest już wymagana, ponieważ została uiszczona przy okazji pierwszego terminu.
Po szóste
Może się okazać, że Twój certyfikat kompetencji zawodowych ulegnie zniszczeniu, zostanie zgubiony lub skradziony – w takim przypadku możesz wnioskować o wydanie duplikatu. Wystarczy wysłać na adres ITS oświadczenie wraz z prośbą o wydanie duplikatu CKZ (kliknij w link, by pobrać wzór oświadczenia). Do oświadczenia należy załączyć dowód wpłaty za wydanie duplikatu – 300 zł.
To już wszystko – wiesz, kiedy będzie Ci potrzebny certyfikat kompetencji zawodowych, jak go uzyskać, jak przygotować się do egzaminu oraz co zrobić w różnych sytuacjach, które mogą Cię spotkać. Więcej szczegółowych odpowiedzi znajdziesz na stronie internetowej Instytutu Transportu Samochodowego.
