Kredyt kupiecki – definicja
Zasada działania jest banalnie prosta – to sprzedawca udziela kredytu kupieckiego nabywcy. Strony umawiają się na odroczony termin płatności, spisując między sobą odpowiednią umowę. Na popularność tej metody kredytowania duży wpływ ma fakt, że kredyt kupiecki wymaga absolutnego minimum formalności – wystarczy umowa precyzująca warunki porozumienia.
PRZYKŁAD
Pani Zuzanna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, zamawia w hurtowni produkty do swojej pracowni rzeźbiarskiej. Aktualnie oczekuje na zapłatę za kilka zleceń, wobec czego nie dysponuje środkami na uzupełnienie braków. Jako że współpraca pomiędzy panią Zuzanną a hurtownią zawsze układała się pomyślnie, nie ma problemu z uzyskaniem kredytu kupieckiego. Strony umawiają się, że przedsiębiorczyni zapłaci za dostarczone towary w terminie do 30 dni od daty dostawy towarów, oraz spisują umowę. Właśnie zawarto kredyt kupiecki.
Odwrócony kredyt kupiecki – co to?
Wariacją na temat kredytu kupieckiego jest jego odwrócona wersja. Oznacza to, że sprzedający towar lub świadczący usługę otrzymuje od kupującego zaliczkę, a nawet całość kwoty jeszcze przed realizacją zamówienia. W tej sytuacji również należy w sporządzonej wspólnie umowie określić dokładną datę dostawy ww. towarów.
Kredyt kupiecki – wady i zalety
Tym, co wyróżnia kredyt kupiecki na tle – na przykład – kredytu bankowego, jest prostota obsługi i tempo realizacji. Co więcej, koszt kredytu kupieckiego jest zwykle niższy od kredytu, który bierzemy w banku.
Jeżeli o kredycie kupieckim czytasz po raz pierwszy, do tego momentu może się on wydawać rozwiązaniem pozbawionym wad. Nie ma się jednak co oszukiwać – taki sposób finansowania również posiada swoje mankamenty.
Przede wszystkim nie każdy może liczyć na uzyskanie kredytu kupieckiego. W wymienionym powyżej przykładzie sytuacja pomiędzy panią Zuzanną i dostawcą produktów była klarowna – współpracowali w przeszłości, mają wspólne doświadczenia i były one pozytywne. Podobną relację trzeba jednak wypracować, a nierzadko trwa to latami. Koniec końców kredyt kupiecki opiera się na sporej dawce zaufania do kontrahenta.
Niejako konsekwencją powyższego jest limit kupiecki. To pojęcie stosowane na przykład przez towarzystwa ubezpieczeniowe, które w niektórych sytuacjach doradzają przedsiębiorcom mającym w planach udzielenie kredytu kupieckiego swoim kontrahentom. Limit kupiecki to maksymalna kwota kredytu, jakiej może udzielić sprzedawca i – w razie problemów ze spłatą ze strony nabywcy – uzyskać odszkodowanie.
Ważne!
Kwota limitu kupieckiego może się zmieniać w miarę rozwoju relacji pomiędzy kontrahentami. Jeżeli współpraca będzie się układać, kwota limitu z pewnością wzrośnie.
Trudno zaliczyć to do wad lub zalet, jednak ważną cechą kredytów kupieckich jest konieczność weryfikacji kontrahentów. Oczywiście nie istnieje zapis nakazujący dokonanie sprawdzenia potencjalnego kredytobiorcy, jednak praktyka ta jest powszechna i bardzo zasadna. Weryfikacji kontrahenta możemy dokonać w bazach dłużników (na przykład KRD).
Ubezpieczenie kredytu kupieckiego
Skoro już mowa o ubezpieczeniu – kredyt kupiecki również można ubezpieczyć. Przedmiotem polisy stają się wówczas należne sprzedawcy wierzytelności. Ubezpieczenie możemy wykupić jedynie pod warunkiem, że będziemy dokumentować także samą usługę udzielenia kredytu.
Innym sposobem na zabezpieczenie się przed utratą środków, jest umieszczenie w umowie kredytowej odpowiednich zapisów zakładających naliczanie odsetek za opóźnienia w spłacie kredytu, a nawet występowanie zastawu czy weksla. Atrakcyjność kredytu kupieckiego w takiej formie nieco maleje dla nabywcy, ale daje to sprzedawcy większe poczucie stabilności.
Kredyt kupiecki a faktoring
Kredytu kupieckiego nie uzyskamy wszędzie i zawsze – jest to rozwiązanie szczególnie popularne wśród kontrahentów, którzy współpracują ze sobą od długiego czasu. Jeżeli więc tak, jak wspomniałem we wstępie: nie dysponujemy odpowiednimi środkami, nie mamy czasu na załatwianie kredytu w banku, a do tego mamy stosunkowo młodą firmę, warto rozważyć skorzystanie z faktoringu.
PRZYKŁAD
Pani Zuzanna, właścicielka pracowni rzeźbiarskiej, oczekuje na spłatę należności od kilkorga klientów, jednakże – aby móc wykonywać kolejne zlecenia i zachować płynność finansową, musi zakupić materiały do pracy. Pani Zuzanna niedawno zmuszona była zakończyć współpracę z poprzednią hurtownią, która znacząco podniosła ceny. W takim układzie prośba o udzielenie kredytu kupieckiego może spotkać się z odmową, dlatego pani Zuzanna decyduje się sprzedać wierzytelności firmie faktoringowej i uzyskać należne jej środki natychmiast – w zamian za prowizję faktora.
Przedstawiona w powyższym przykładzie zasada działania faktoringu to najprostsze wyjaśnienie tego rodzaju usługi. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o faktoringu i o tym, w jaki sposób pomaga on w zachowaniu płynności finansowej przedsiębiorstw, zajrzyj na stronę PragmaGO lub przeczytaj nasz poradnik: Faktoring – co to jest i jakie są jego rodzaje, w którym w przystępny sposób wyjaśniamy, na czym polega faktoring i jak z niego skorzystać.
Kredyt kupiecki a kredyt bankowy
Najczęściej jednak kredyt kupiecki porównuje się do kredytu bankowego, co wydaje się oczywiste, biorąc pod uwagę popularność tego drugiego rozwiązania. Tym, co najbardziej odróżnia kredyt kupiecki od bankowego, są koszty oraz czas.
Kredyt bankowy jest zwykle droższy od kupieckiego, co wynika z większego stopnia skomplikowania, większej ilości dokumentów, bardziej dogłębnej weryfikacji kontrahenta, kosztów obsługi zobowiązania oraz stosowanych zabezpieczeń. To wszystko ma również wpływ na czas, w jakim można uzyskać kredyt.
Na korzyść kredytu bankowego przemawia jednak łatwość jego uzyskania – dzięki licznym obwarowaniom prawnym, banki ponoszą niewielkie ryzyko podczas udzielania kredytów swoim klientom. Co innego sprzedawcy udzielający kredytów kupieckich – po pierwsze: nie zarabiają oni bezpośrednio na kredytach (wartość tkwi w zacieśnianiu relacji z obecnymi klientami oraz nawiązywaniu pozytywnych relacji z nowymi), a po drugie: muszą na własną rękę zadbać o bezpieczeństwo takiej transakcji.
Które rozwiązanie wybrać?
Jak zawsze odpowiedź brzmi: to zależy. Spróbujmy zebrać jednak porady z tego artykułu w formie punktów:
- kredyt kupiecki jest zwykle tańszy od kredytu bankowego, wymaga niewielu formalności, a także proces uzyskania go jest szybszy. Nie jest to jednak najbezpieczniejsza opcja dla sprzedawców.
- kredyt bankowy jest bezpieczny, jednak wymaga wielu formalności, a kredytobiorca może spodziewać się rzetelnego sprawdzenia jego finansów.
- faktoring stosunkowo łatwo uzyskać, proces jest błyskawiczny, jednak aby z niego skorzystać, musimy dysponować wierzytelnościami.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest kredyt kupiecki?
Kredyt kupiecki to pozabankowa forma finansowania przedsiębiorstw. W jej ramach sprzedawca udziela kredytu nabywcy, godząc się na odroczony termin płatności. Podstawą udzielenia kredytu kupieckiego jest umowa spisana pomiędzy stronami.
Jak działa kredyt kupiecki?
Sprzedawca dostarcza nabywcy towar lub usługę, a strony umawiają się w umowie na zapłatę w późniejszym, odroczonym terminie (np. do 30 dni od daty dostawy).
Nabywca otrzymuje więc to, czego potrzebuje, zanim za to zapłaci, co pomaga mu zachować płynność finansową.
Kredyt kupiecki opiera się w dużej mierze na zaufaniu do kontrahenta, dlatego najłatwiej uzyskać go w ramach sprawdzonej, dobrze układającej się współpracy.
Czym jest odwrócony kredyt kupiecki?
Odwrócony kredyt kupiecki to wariant, w którym to sprzedający towar lub świadczący usługę otrzymuje od kupującego zaliczkę, a nawet całość kwoty jeszcze przed realizacją zamówienia. W takim układzie w umowie należy dokładnie określić datę dostawy towarów. Jest to więc odwrócenie standardowego mechanizmu, w którym to nabywca płaci później.
Czym jest limit kupiecki?
Limit kupiecki to maksymalna kwota kredytu, jakiej sprzedawca może udzielić nabywcy i – w razie problemów ze spłatą – uzyskać z tego tytułu odszkodowanie. Pojęcie to stosują m.in. towarzystwa ubezpieczeniowe, doradzające przedsiębiorcom udzielającym kredytu kupieckiego swoim kontrahentom. Kwota limitu nie jest stała – może rosnąć w miarę rozwoju i pomyślnego przebiegu współpracy między kontrahentami.
Jak zabezpieczyć kredyt kupiecki?
Ponieważ udzielenie kredytu kupieckiego wiąże się z ryzykiem, sprzedawca może zabezpieczyć się na kilka sposobów:
- Weryfikując kontrahenta – np. w bazach dłużników takich jak KRD – choć nie jest to wymóg prawny, praktyka ta jest powszechna i zasadna.
- Ubezpieczając kredyt kupiecki – przedmiotem polisy stają się wówczas należne sprzedawcy wierzytelności, pod warunkiem dokumentowania samej usługi udzielenia kredytu.
- Zamieszczając odpowiednie zapisy w umowie – np. o naliczaniu odsetek za opóźnienia, a nawet stosując zastaw czy weksel – zwiększają one poczucie stabilności sprzedawcy, choć obniżają atrakcyjność kredytu dla nabywcy.
Czym różni się kredyt kupiecki od kredytu bankowego i faktoringu?
Kredyt kupiecki jest zwykle tańszy od bankowego, wymaga niewielu formalności i jest szybszy w uzyskaniu, ale nie jest najbezpieczniejszą opcją dla sprzedawcy i nie każdy może na niego liczyć (opiera się na zaufaniu i historii współpracy).
Kredyt bankowy jest bezpieczniejszy i łatwiej dostępny dzięki obwarowaniom prawnym, ale zwykle droższy, bardziej sformalizowany i wiąże się z rzetelnym sprawdzeniem finansów kredytobiorcy.
Faktoring jest natomiast błyskawiczny i stosunkowo łatwy do uzyskania, ale wymaga dysponowania wierzytelnościami – firma sprzedaje je faktorowi i natychmiast otrzymuje środki w zamian za prowizję. Faktoring bywa dobrym rozwiązaniem zwłaszcza dla młodych firm, które nie mają czasu na kredyt bankowy, a kredytu kupieckiego mogłyby nie uzyskać.
