Weksel in blanco – czym jest i jak go wykorzystać?

Windykacja
Dodane: 18 listopada 2020

Weksel to rodzaj papieru wartościowego, stosowany często jako zabezpieczenie rozmaitych umów (np. kredytowych) czy transakcji handlowych. Jedną z odmian weksla, która często budzi wątpliwości zarówno wśród dłużników, jak i osób wystawiających, jest weksel in blanco. Czym jest, jak wypełnić weksel in blanco i jakie mogą być tego skutki? To tylko kilka z pytań, na które dziś udzielimy odpowiedzi. Zapraszamy do lektury!
 

Spis treści:

 

Weksel – definicja

 
Weksel to papier wartościowy zawierający zobowiązanie jednej ze stron do zapłacenia wskazanej kwoty pieniężnej stronie przeciwnej. W sytuacji, w której sam wystawca weksla zobowiązuje się do zapłaty, mamy do czynienia z wekslem sola – inaczej wekslem własnym. Jeśli jednak dłużnikiem ma zostać osoba wyznaczona w treści weksla (czyli przyjmująca dokumenty), mówimy o wekslu trasowanym (lub też ciągnionym). 

Ważne!


Zobowiązanie, o którym mowa w wekslu, może dotyczyć jedynie określonej sumy pieniędzy – nie rzeczy ani usługi.

 

Kim jest trasat, a kim trasant?

 
W związku z procesem wypełniania weksla możemy spotkać się z kilkoma terminami, które dla osób niewtajemniczonych mogą być mylące. Zanim więc przejdziemy do bardziej złożonych kwestii, wyjaśnijmy podstawowe pojęcia.

 

Ważne!


Weksel może wskazywać na kilku trasantów – w takiej sytuacji każdy z trasantów jest współodpowiedzialny za spłatę długu.

 

Weksel trasowany – co powinien zawierać?

 
Aby weksel trasowany był traktowany jako ważny, konieczne jest umieszczenie w nim szeregu informacji:

 

Ważne!


Weksel trasowany musi zawierać wszystkie ww. dane, poza wyszczególnionym przypadkiem braku miejsca płatności. W takim układzie weksel powinien zostać spłacony w miejscu zamieszkania trasata (miejsce to musi zostać wskazane w wekslu).

 

Co to jest weksel in blanco?

 
Weksel in blanco tym różni się od standardowego weksla trasowanego, że część danych nie jest uzupełniona w chwili wystawienia. Nie oznacza to jednak, że może brakować dowolnej informacji – nawet weksel in blanco powinien zawierać podpisy wystawcy, trasata oraz ewentualnych poręczycieli.
 
Warto pamiętać, że sporządzenie weksla nie wymaga udziału notariusza – niepotrzebny jest nawet żaden blankiet z urzędu skarbowego, choć oczywiście, aby prawidłowo sporządzić weksel in blanco, wzór może okazać się bardzo przydatny.
 

Jak wypełnić weksel in blanco?

 
Weksel in blanco - wzór

Ważne!


Wszelkie wytyczne dotyczące wystawiania i uzupełniania weksli reguluje Ustawa Prawo wekslowe z dn. 28 kwietnia 1936. Z przepisów dowiemy się między innymi, że aby weksel był ważny, musi zostać podpisany odręcznie.

 
Często spotykamy się z pytaniem: kiedy weksel in blanco jest nieważny lub co sprawia, że można go uznać za nieważny? Warto wiedzieć, że weksel in blanco co do zasady nie jest papierem wartościowym, ponieważ nie jest wypełniony w sposób prawidłowy – brakuje w nim części informacji (zazwyczaj kwoty weksla).
 
Różnica między wekslem in blanco (dopuszczalnym przez Ustawę Prawo wekslowe) a wekslem nieważnym wynika z intencji pozostawienia niektórych pól pustych. W związku z tym, aby weksel in blanco miał moc prawną, konieczne jest sporządzenie dodatkowego dokumentu, zwanego zwykle deklaracją wekslową lub porozumieniem wekslowym.
 
 
Sprawdź także!

 

Deklaracja wekslowa

 
Biorąc pod uwagę podatność weksla in blanco na nieprawidłowości, a nawet próby oszustwa, popularną praktyką jest sporządzanie porozumienia wekslowego, które de facto stanowi umowę zawartą pomiędzy stronami wymienionymi w wekslu. W deklaracji wekslowej zaangażowane osoby wspólnie określają warunki, na jakich będzie można realizować weksel.
 
Co powinna zawierać deklaracja wekslowa?

 

Ważne!


Deklaracja wekslowa to osobny dokument: nie może być częścią weksla ani umowy, z której weksel wynika. Jeśli strony decydują się na zabezpieczenie umowy (np. kredytowej) wekslem in blanco, łącznie sporządza trzy dokumenty: wspomnianą umowę, weksel oraz deklarację wekslową, wynikającą z konieczności uzupełnienia pustych pól weksla.

 

Poręczenie wekslowe

 
Czasami z deklaracji wekslowej wynika konieczność znalezienie poręczyciela, który przyjmie ewentualną odpowiedzialność w przypadku niewypłacalności lub uchylania się od płatności trasata. Aby poręczenie zostało uznane za ważne, poręczyciel musi złożyć podpis na wekslu (lub na przedłużku weksla), najlepiej poprzedzone słowem “Poręczam”.
 
Aby informacja o poręczeniu była precyzyjna, warto również zamieścić adnotację, za kogo udzielane jest poręczenie – brak takiej informacji wskazuje na poręczenie za wystawcę weksla.
 

Przedawnienie weksla

 
Zgodnie z literą polskiego prawa, prawie każde roszczenie majątkowe może się przedawnić – mówi o tym wprost art. 117 Kodeksu Cywilnego. Weksle nie stanowią wyjątku od tej reguły, jednak kwestię przedawniania się weksli precyzują przepisy zawarte w art. 71, 72 oraz 76 Ustawy Prawo wekslowe.
 
Najważniejszą informacją dotyczącą przedawnienia weksli jest ta, że jeżeli roszczenie zabezpieczone wekslem ulega przedawnieniu, wygasa również zobowiązanie sformułowane w treści weksla. Wierzyciel nie może wówczas dochodzić płatności ze stosunku wekslowego.
 
Prawo wzięło jednak pod uwagę także interesy wierzycieli i przewiduje możliwość dochodzenia zapłaty ze stosunku podstawowego (umowy między wierzycielem a dłużnikiem) lub z powodu bezpodstawnego wzbogacenia się dłużnika (w tym drugim przypadku termin przedawnienia wydłuża się do 10 lat).
 
 
Czytaj także:

Zobacz naszą ofertę

Zobacz pozostałe porady

Co to jest KRD

KRD – co to jest i jak działa?

KRD, czyli Krajowy Rejestr Długów. Sprawdź, jakie konkretnie informacje mogą się w nim znaleźć. Jak sprawdzić, czy jest się w KRD?

Czytaj więcej
Czym jest monit należności

Monit – co to jest i kiedy można go otrzymać?

Konieczność wysłania monitu pojawia się wtedy, gdy kontrahent przekracza termin zapłaty. Dowiedz się, jak napisać monit i co zrobić, kiedy to Ty go otrzymasz.

Czytaj więcej
Skuteczna windykacja długów (należności)

Skuteczna windykacja należności, czyli jak odzyskać długi

Czy istnieje skuteczna windykacja długów? Dowiedz się, czym właściwie jest windykacja i jakie są jej rodzaje, Jak skutecznie i szybko odzyskać należności?

Czytaj więcej