Umowa faktoringu a cesja
Podczas gdy cesja to procedura polegająca wyłącznie na sprzedaży wierzytelności, usługa faktoringu przewiduje możliwość sprzedaży wielu wierzytelności z jednoczesnym skorzystaniem z dodatkowych usług, takich jak monitoring należności czy ocena sytuacji finansowej kontrahenta, a także możliwość zabezpieczenia się na wypadek niewypłacalności dłużnika.
Umowa faktoringu należy do umów nienazwanych (mieszanych). Oznacza to, że składa się z elementów typowych dla różnych rodzajów pism, na przykład cesji, umów pożyczkowych czy umów zlecenia. W związku z tym istnieje wiele wzorów i modeli umowy faktoringowej.
Więcej o różnicach między faktoringiem a cesją wierzytelności znajdziesz w artykule: Cesja wierzytelności – co to jest i jak działa?
Jak wygląda umowa faktoringowa?
Spróbujmy przejść przez przykładowy dokument krok po kroku. Jak w każdej umowie na początku należy wyczerpująco określić strony umowy faktoringu, czyli zawrzeć wszystkie istotne dane identyfikujące zarówno klienta, jak i faktora.
Wstęp do umowy
Warto wiedzieć, że w umowie faktoringu stronami są jedynie klient (czasem nazywany także faktorantem) i faktor. Dłużnik nie jest stroną umowy faktoringu, choć jako pośrednio zaangażowany w sprawę, zostanie poinformowany o sprzedaży wierzytelności.
Dalsza treść dokumentu
- Żadna umowa faktoringu nie obejdzie się bez szczegółowego opisu wierzytelności – jaka jest wartość faktury, termin zapłaty, komu przysługuje, kto jest dłużnikiem, z jakiego tytułu i z jakiej umowy wynika. Opis wierzytelności warto uzupełnić o zestaw dokumentów je potwierdzających, w tym fakturę, czy zamówienie – warto tu podkreślić, że wierzytelność będąca przedmiotem faktoringu musi być objęta prawidłowo wystawioną fakturą VAT, która stanowi załącznik do umowy.
- Dalej spisuje się informacje o przeniesieniu wierzytelności w umowie faktoringu, określa się zasady powiadomienia dłużnika o zmianie właściciela wierzytelności oraz dane dotyczące usług dodatkowych (jeśli zostały wybrane przez klienta). To także odpowiednie miejsce, by wskazać rodzaj faktoringu, na który zdecydował się klient.
- W umowie faktoringowej nie może zabraknąć zapewnień klienta do co stanu prawnego wierzytelności: potwierdzenia, że wierzytelność nie jest przedawniona czy też zajęta przez organ egzekucyjny.
- Umowa faktoringu określa także wzajemne relacje finansowe łączące klienta i faktora, w tym określa zasady zapłaty przez faktora ceny za wierzytelności oraz wysokość wynagrodzenia należnego faktorowi z tytułu finansowania w oparciu o faktoring.
- Właściwie sporządzona umowa określa również podmiot ponoszący ryzyko niewypłacalności dłużnika. W zależności od wybranego rodzaju faktoringu (faktoring z regresem lub bez) ryzyko ponosić może klient lub faktor.
- Umowa faktoringu określa prawne zabezpieczenia np. weksel.
Na końcu pozostają jeszcze do uzupełnienia podpisy faktora i klienta – z chwilą podpisania umowy przez obie strony staje się ona prawnie wiążąca.
W ramach nowoczesnego finansowania fintechowego możliwe jest zawarcie skutecznej umowy online bez konieczności wymiany podpisanych dokumentów.
Najczęściej zadawane pytania
Co to znaczy, że umowa faktoringowa jest umową nienazwaną?
Umowy faktoringowe w Polsce nie są uregulowane odrębnymi przepisami, nie istnieje więc ich sztywna definicja. W kraju funkcjonuje jednak zasada swobody zawierania umów, co oznacza, że strony mogą sporządzić dokument zawierający dowolne, zgodne z prawem, zapisy. Warunkiem prawidłowości takiej umowy jest brak sprzeczności z prawem. Umowa faktoringowa ma pewne charakterystyczne elementy, ale co do zasady jej forma jest nieokreślona i zależy jedynie od stron.
Jakie są strony umowy faktoringowej?
W umowie faktoringowej zwykle występują dwie strony:
- faktor, czyli firma faktoringowa świadcząca usługę,
- faktorant, czyli przedsiębiorca korzystający z usługi faktoringu.
Często w kontekście stron faktoringu mówi się także o odbiorcy faktury (dłużniku), jednak technicznie rzecz biorąc podmiot ten nie jest stroną umowy, choć często wymienia się go w jej treści.
Jakie elementy musi zawierać umowa faktoringu?
- Opis wierzytelności będącej przedmiotem umowy (wartość faktur, terminy zapłaty, tożsamość odbiorcy, źródło pochodzenia wierzytelności).
- Informacje o przeniesieniu wierzytelności.
- Szczegółowe określenie zasad powiadamiania dłużnika o zmianie właściciela wierzytelności (w faktoringu jawnym).
- Lista i zasady dot. wybranych usług dodatkowych.
- Zasady wypłaty zaliczki faktoringowej oraz spłaty należności.
- Określenie podmiotu ponoszącego ryzyko niewypłacalności dłużnika.
- Określenie zabezpieczeń (jeżeli dotyczy).
- Załączniki do umowy: faktury VAT, zamówienia, itp.
