Jak zatrudnić pracownika z Ukrainy – potrzebne dokumenty
W Polsce już na długo przed atakiem Rosji na Ukrainę obowiązywały uproszczone procedury zatrudniania cudzoziemców pochodzących z sześciu krajów: Ukrainy, Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Rosji. W przypadku, gdy potencjalny pracownik posiada obywatelstwo jednego z tych państw, pracodawca może złożyć oświadczenie o powierzeniu pracy – ten dokument w zupełności wystarczy, by zaoferować pracę cudzoziemcowi.
W innych przypadkach jednak konieczne będzie uzyskanie zezwolenia na pracę – dokument ten jest bardziej szczegółowy i wymaga więcej zachodu, jednak dzięki niemu pracodawcy mogą zatrudniać obywateli innych państw na dłuższy okres – aż do trzech lat.
Ważne!
Warto śledzić pojawiające się na stronach rządowych informacje – niewykluczone, że w najbliższych dniach procedury zostaną jeszcze bardziej uproszczone – tak, by umożliwić jak największej liczbie uchodźców z Ukrainy podjęcie pracy w Polsce. Takie plany zapowiedziała minister rodziny i polityki społecznej – Marlena Maląg.
Oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy
Obecnie ten sposób zatrudnienia pracownika z Ukrainy jest najszybszy i najprostszy. Jeżeli pracodawca składa oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy, Powiatowy Urząd Pracy nie będzie przeprowadzał testu rynku pracy.
W teście rynku pracy urzędnicy PUP weryfikują możliwość zatrudnienia przez pracodawcę osoby z lokalnego rynku pracy, a konkretnie takiej, która jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna poszukująca zatrudnienia.
Oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy należy złożyć we właściwym dla siedziby pracodawcy Powiatowym Urzędzie Pracy lub poprzez stronę internetową praca.gov.pl – ta druga forma z pewnością jest wygodniejsza, a w niektórych urzędach pracy jest także jedyną akceptowaną (w okresie pandemii COVID-19 dotyczy to wszystkich urzędów pracy). Zanim więc zdecydujesz się przynieść papierowe oświadczenie, skontaktuj się z miejscowym Powiatowym Urzędem Pracy i zapytaj, czy urzędnicy przyjmą od Ciebie dokumenty w tradycyjnej formie.
Ważne!
Opłata za złożenie oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi wynosi 30 zł.
Jakie warunki należy spełnić, by móc zatrudnić obcokrajowca na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy?
Istnieje pięć kryteriów, które należy spełnić, by móc skorzystać z oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy. Niespełnienie nawet jednego z nich skutkuje koniecznością starania się o zezwolenie na pracę:
- Osoba, którą pracodawca chce zatrudnić, posiada obywatelstwo Ukrainy, Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii lub Rosji.
- Pracodawca zobowiązuje się do zatrudnienia osoby nie później niż w terminie 6 miesięcy od daty złożenia oświadczenia.
- Pracodawca deklaruje chęć zatrudnienia obcokrajowca na okres nie dłuższy niż 24 miesiące (w oświadczeniu należy wskazać okres wykonywania pracy).
- Pracodawca zobowiązuje się zaoferować cudzoziemcowi wynagrodzenie co najmniej równe wynagrodzeniu pracowników zatrudnionych na podobnym stanowisku lub świadczących podobny rodzaj pracy.
- Praca, którą przedsiębiorca oferuje cudzoziemcowi, nie kwalifikuje się jako praca sezonowa.
Ważne!
Pracą sezonową nazywamy rodzaj pracy wyszczególniony w załączniku do Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dn. 8 grudnia 2017 roku. Listę rodzajów prac uznawanych za sezonowe znajdziesz tutaj. Pamiętaj także, że praca sezonowa nie może trwać dłużej niż 9 miesięcy.
Oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi – wzór
Na stronach rządowych dostępne są dwa wzory dokumentu – z jednego skorzystać mogą pracodawcy będący osobami fizycznymi oraz prowadzący firmy; drugi wzór przeznaczony jest dla agencji pracy tymczasowej.
Pobierz wzór oświadczenia:
Zatrudnienie uchodźców z Ukrainy na podstawie oświadczenia – krok po kroku
Aby zatrudnić uciekających przed wojną Ukraińców i innych obywateli Ukrainy, pracodawca musi wykonać poniższe kroki:
- Krok pierwszy – złożenie oświadczenia – skorzystaj z podanych powyżej wzorów, upewnij się, że masz dostęp do danych podmiotu zatrudniającego oraz podstawowych danych cudzoziemca, którego chcesz zatrudnić. Do oświadczenia dołącz dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość cudzoziemca. Przejdź na praca.gov.pl, uzupełnij dokumenty, podpisz podpisem elektronicznym i wyślij.
- Krok drugi – zaczekaj na decyzję Powiatowego Urzędu Pracy – zwykle może to potrwać do 7 dni. Gdy otrzymasz decyzję pozytywną, możesz zawrzeć umowę z cudzoziemcem.
- Krok trzeci – w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji pozytywnej poinformuj PUP o podjęciu zatrudnienia przez obcokrajowca. Jeżeli z jakiegoś powodu osoba zatrudniona nie stawiła się w pracy, pracodawca również zobowiązany jest do poinformowania urzędu. Informację prześlij za pośrednictwem portalu praca.gov.pl.
Kiedy potrzebujesz zezwolenia na pracę dla uchodźcy z Ukrainy?
Zezwolenie na pracę jest konieczne do zatrudnienia obcokrajowców będących obywatelami innych państw niż Ukraina, Armenia, Białoruś, Gruzja, Mołdawia czy Rosja. Jeżeli jednak pracodawca zatrudnia obywateli Ukrainy na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy, także powinien wystąpić o udzielenie zezwolenia na pracę – może to zrobić po upływie trzech miesięcy od daty rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca.
Oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy ma swój termin ważności – pamiętaj, by zacząć starać się o zezwolenie na pracę dla pracownika z Ukrainy zanim oświadczenie straci ważność.
Ważne!
Czas oczekiwania na wydanie zezwolenia na pracę trwa zwykle około 30 dni. Jest wysoce prawdopodobne, że zostaną wprowadzone w życie ułatwienia mające skrócić czas rozpatrywania wniosku, z drugiej jednak strony liczba uchodźców, którzy przybyli z Ukrainy do Polski jest naprawdę duża, należy więc wziąć pod uwagę ograniczone moce przerobowe urzędników.
Jeżeli pracodawca wystąpił już o udzielenie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca, ale nie zostało ono jeszcze rozpatrzone, pracownik nadal może wykonywać pracę, jeżeli spełnione zostaną trzy warunki:
- Wniosek o zezwolenie jest wypełniony prawidłowo i nie zawiera braków formalnych (każde uchybienie wymaga wprowadzenia poprawek, co wydłuża czas rozpatrywania wniosku).
- Przed złożeniem wniosku obcokrajowiec był zatrudniony przez przedsiębiorcę nie krócej niż przez 3 miesiące.
- Cudzoziemiec kontynuuje pracę na tym samym stanowisku oraz jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę.
Uchodźcy uciekający z Ukrainy do Polski przed agresją rosyjską nie mają obowiązku rejestracji na przejściu granicznym, a mimo to posiadają zezwolenie na pobyt – jest ono nadawane automatycznie.
Zezwolenie na pracę – typy dokumentu
W zwykłych warunkach pracodawca może wystąpić o udzielenie zezwolenia na pracę typu A, B, C, D, E lub S. Do najczęściej udzielanych należą:
- typ A – dla cudzoziemców pracujących w Polsce w oparciu o umowę z podmiotem mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
- typ B – dla cudzoziemców przebywających na terenie RP przez okres dłuższy niż 6 miesięcy na przestrzeni kolejnych 12 miesięcy w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej lub spółki kapitałowej albo w związku z prowadzeniem spraw spółek komandytowych, lub komandytowo-akcyjnych albo w związku z udzieleniem im prokury.
W obecnej sytuacji – gdy przedsiębiorca chce zatrudnić uchodźcę z Ukrainy – najczęściej wybieranym będzie zezwolenie na pracę typu A. O innych typach zezwolenia na pracę możesz przeczytać tutaj.
Jak skonstruować ofertę pracy dla pracowników z Ukrainy?
Jeżeli chcesz zatrudnić uchodźców z Ukrainy, możesz zamieścić ofertę pracy w internecie przy pomocy formularzy dostępnych na praca.gov.pl oraz we właściwym dla Twojego przedsiębiorstwa Powiatowym Urzędzie Pracy (dane kontaktowe i adresowe urzędów znajdziesz tutaj).
Jakie informacje powinna zawierać oferta pracy?
Aby upewnić się, że w Twojej ofercie pracy niczego nie brakuje, przygotuj ją w oparciu o poniższą listę:
- Podaj dane adresowe i kontaktowe firmy: NIP, nazwę, adres siedziby oraz numer telefonu i/lub email.
- Zatytułuj ofertę pracy nazwą stanowiska – upewnij się, że jest ona zrozumiała i odpowiada zakresowi obowiązków.
- Umieść dane o liczbie wakatów.
- Zaznacz wyraźnie, że oferta skierowana jest do pracowników z Ukrainy.
- Wpisz przewidywaną wysokość wynagrodzenia lub widełki płacowe.
- Wskaż miejsce wykonywania pracy – jeżeli dopuszczasz pracę zdalną, zaznacz ten fakt i daj znać przyszłym pracownikom, w jakim zakresie dopuszczasz taką formę pracy.
- Podaj, jaki rodzaj umowy oferujesz.
- Uzupełnij informacje dotyczące organizacji: wskaż, od kiedy stanowisko jest dostępne, jakie są godziny pracy, na jaki okres chcesz przyjąć pracownika, w jaki sposób wypłacane jest wynagrodzenie.
- Określ dokładnie wymagania oraz oczekiwane kwalifikacje.
Ważne!
Podczas składania wniosku możesz zgłosić potrzebę przetłumaczenia oferty pracy na język ukraiński. Jeżeli urząd będzie miał odpowiednie moce przerobowe, przetłumaczy dla Ciebie ofertę. Możesz także zadbać o to we własnym zakresie. Nie zaszkodzi także umieszczenie oferty pracy w języku angielskim.
Gdy zgłoszona przez Ciebie oferta pracy zostanie zweryfikowana (i przetłumaczona), urzędnicy umieszczą ją na stronie internetowej właściwego urzędu pracy oraz w portalu Centralnej Bazy Ofert Pracy.
