Środki trwałe w skrócie
Środki trwałe to aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania. Środki trwałe muszą być wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu lub dzierżawy.
Taką definicję znajdziemy w art. 22a, pkt. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy jednak pamiętać, że podobne w brzmieniu, ale różniące się nieco wyjaśnienia terminu znajdziemy też w Ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w Ustawie o rachunkowości.
Do środków trwałych zaliczamy:
- nieruchomości (w tym także grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budynki, lokale, prawo własnościowe do lokali mieszkalnych lub użytkowych),
- maszyny, urządzenia, środki transportu,
- ulepszenia w obcych środkach trwałych,
- inwentarz żywy,
- inne przedmioty.
Które środki trwałe można amortyzować jednorazowo?
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyszczególnia, które rodzaje środków trwałych można objąć amortyzacją jednorazową. Stosowne przepisy znajdziemy w art. 22 ustawy o PIT. Zanim zdecydujemy się na jednorazową amortyzację środka trwałego, warto poznać jej warianty – możemy bowiem skorzystać z niej na różne sposoby. W niektórych przypadkach wiąże się to z koniecznością spełnienia dodatkowych warunków.
Amortyzacja środków trwałych o wartości nieprzekraczającej 10 000 zł
W art. 22f pkt. 3 updof czytamy, że podatnik może dokonywać jednorazowych odpisów amortyzacyjnych, jeżeli wartość początkowa danego środka trwałego jest równa lub niższa niż 10 000 zł – należy to zrobić w miesiącu oddania do używania tego środka trwałego lub w miesiącu następnym.
Jeżeli zamierzasz więc jednorazowo zamortyzować środek trwały o wartości 10 000 zł lub niższej, możesz to zrobić po prostu – poza kwotą nie istnieją żadne ograniczenia. Pamiętaj jednak, że 10 000 zł to kwota netto, jeżeli jesteś podatnikiem podatku VAT. Jeśli zrezygnowałeś z odprowadzania podatku VAT w Twojej firmie, obowiązuje kwota 10 000 zł brutto.
Amortyzacja środków trwałych w ramach pomocy de minimis – jaki limit obowiązuje?
Art. 22k pkt. 7 ustawy PIT wspomina o możliwości dokonania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego dla małych podatników oraz podatników, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej w danym roku. Limit jednorazowej amortyzacji środka trwałego w 2025 roku wynosi 100 000 zł.
Jeżeli chcesz zamortyzować środek trwały o wartości przekraczającej 10 000 zł, możesz skorzystać z jednorazowej amortyzacji w ramach pomocy de minimis, jeżeli spełniasz przynajmniej jeden z dwóch warunków:
- założyłeś działalność gospodarczą w bieżącym roku,
- jesteś małym podatnikiem, czyli wartość przychodu Twojej firmy ze sprzedaży w poprzednim roku nie przekroczyła w poprzednim roku 2 000 000 euro, czyli 8 517 000 zł (według kursu euro NBP z dn. 1.10.2025 r. – 4,2586 zł).
Ważne!
Kwota 2 000 000 euro, stanowiąca limit małego podatnika, pozostaje niezmienna od wielu lat, jednak co roku aktualizowane jest jej przeliczenie na złotówki. Ostateczny limit na kolejny rok można poznać, mnożąc kwotę 2 00 000 euro razy kurs euro NBP z dnia 1 października roku poprzedniego.
To nie koniec kryteriów, jakie należy wziąć pod uwagę. Amortyzowany środek trwały musi należeć do którejś z grup 3-8 według Klasyfikacji Środków Trwałych 2016.Z grupy 7 należy jednak wykluczyć samochody osobowe (nie podlegają one jednorazowej amortyzacji). Co więcej, łączna wartość odpisów amortyzacyjnych w roku podatkowym nie może przekroczyć ustalonego limitu – 50 000 euro w przeliczeniu na złotówki według kursu NBP podanego w pierwszym dniu października. W 2026 roku wynosi on 212 930 zł.
Ważne!
Klasyfikacja Środków Trwałych to zbiór, który ułatwia przedsiębiorcom odpowiednie przyporządkowanie posiadanych środków trwałych. Grupy 3-8 zawierają:
- Grupa 3 – kotły i maszyny energetyczne.
- Grupa 4 – maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania.
- Grupa 5 – maszyny, urządzenia i aparaty specjalistyczne.
- Grupa 6 – urządzenia techniczne.
- Grupa 7 – środki transportu (w przypadku amortyzacji jednorazowej: z wyłączeniem samochodów osobowych).
- Grupa 8 – narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie, gdzie indziej niesklasyfikowane.
Pełna klasyfikacja dostępna jest w treści Rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT).
Amortyzacja jednorazowa fabrycznie nowych środków trwałych
W art. 22k pkt. 14 ustawy PIT znajdziemy informację o tym, że jednorazowe dokonywanie odpisów amortyzacyjnych może dotyczyć środków trwałych spełniających kilka poniższych warunków:
- są fabrycznie nowe,
- należą do grup 3-6 lub 8 Klasyfikacji Środków Trwałych,
- nabyto je w roku podatkowym, w którym zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa,
- wartość początkowa jednego środka trwałego wynosi co najmniej 10 000 zł lub wartość co najmniej dwóch środków trwałych wynosi minimum 10 000 zł, a wartość początkowa każdego z nich przekracza 3 500 zł.
Ważne!
Biorąc pod uwagę KŚT 2016, łatwo zauważyć, że jednorazową amortyzacją fabrycznie nowych środków trwałych nie możemy objąć m.in.: środków transportu, budowli, budynków i lokali, a także inwentarza żywego czy obiektów inżynierii lądowej i wodnej.
Limit jednorazowej amortyzacji od wartości początkowej nabytych fabrycznie nowych środków trwałych zaliczonych do grup 3-6 oraz 8 KŚT wynosi 100 000 zł. Kwota ta obejmuje sumę odpisów amortyzacyjnych i wpłaty na poczet nabycia środka trwałego, zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów.
Przepisy, które regulują tę kwestię, znajdziesz w art. 22k, pkt. 14 ustawy o PIT oraz w art. 16k, pkt. 14 ustawy o CIT.
Dlaczego warto wybrać jednorazową amortyzację środka trwałego?
Podstawową korzyścią, płynącą z zastosowania jednorazowej amortyzacji, jest możliwość uwzględnienia całej kwoty wydatku do kosztów uzyskania przychodu. To wszystko bez konieczności rozkładania jej na raty. Oznacza to, że mocniej odczujemy korzyści podatkowe, a także zaoszczędzimy czas na sporządzanie odpisów amortyzacyjnych co miesiąc.
Dzięki amortyzacji jednorazowej rozliczymy zakup nowej rzeczy nawet w miesiącu jej nabycia. Jest jednak pewien warunek: najpierw musimy wprowadzić ją do ewidencji środków trwałych.
Jak skorzystać z jednorazowej amortyzacji w ramach pomocy de minimis?
Wiele zależy od tego, jak dużym biznesem zarządzamy i z jakimi rodzajami ryzyk mamy do czynienia na co dzień. Poniżej przedstawiamy uniwersalne, dobre praktyki, które pomogą w zarządzaniu ryzykiem Twojej firmie.
Jeżeli chcesz zamortyzować środek trwały jednorazowo, korzystając z pomocy de minimis, wystarczy, że spełnisz warunki i dokonasz odpisu amortyzacyjnego – jest to równoznaczne ze skorzystaniem z przysługującego każdemu podatnikowi prawa do uzyskania pomocy de minimis.
Chcesz zabezpieczyć przedsiębiorstwo na wypadek zakwestionowania decyzji? Możesz wystąpić do właściwego urzędu skarbowego z prośbą o wydanie zaświadczenia o skorzystaniu z pomocy de minimis. Po wystosowaniu takiej prośby, urzędnicy zweryfikują okoliczności, w których Twoje przedsiębiorstwo zastosowało jednorazową amortyzację. Dzięki temu będzie w stanie stwierdzić, czy spełniono wszystkie warunki do udzielenia pomocy.
We wniosku o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis należy zawrzeć następujące informacje:
- dane wnioskodawcy:
- imię i nazwisko wnioskodawcy lub nazwa firmy,
- adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorstwa,
- NIP lub PESEL (jeżeli przedsiębiorca nie posiada NIP),
- dane urzędu skarbowego, do którego przedsiębiorca kieruje wniosek,
- podpis wnioskodawcy.
Jakie załączniki będą Ci potrzebne do złożenia wniosku?
- zaświadczenie o pomocy de minimis (jedna z poniższych opcji):
- zaświadczenie o uzyskanej pomocy de minimis w bieżącym oraz dwóch poprzednich latach kalendarzowych lub
- oświadczenie o wielkości otrzymanej w tym okresie pomocy de minimis lub
- oświadczenie o nieotrzymaniu pomocy de minimis w danym okresie,
- kserokopia dokumentu potwierdzającego zakup środka trwałego (np. faktury),
- potwierdzenie zapłaty za środek trwały,
- kserokopia karty środka trwałego,
- kserokopia ewidencji środków trwałych,
- kserokopia KPiR lub księgi rachunkowej, mogącej potwierdzić dokonanie jednorazowego odpisu amortyzacyjnego.
Warto wiedzieć, że wydanie zaświadczenia jest bezpłatne. Jedyną opłatą, jaka może okazać się konieczna, jest opłata skarbowa w wysokości 17 zł. Będzie ona należna jedynie w sytuacji, gdy to pełnomocnik niebędący bliską rodziną przedsiębiorcy będzie miał złożyć dokument.
Urząd skarbowy ma obowiązek wydać zaświadczenie w terminie 7 dni od daty złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia.
