Status dużego przedsiębiorcy – jak go ustalić i co oznacza?

Każdy przedsiębiorca ma szereg obowiązków – w szczególności wobec państwa. Mowa przede wszystkim o odprowadzaniu podatków, ale nie tylko. Zakres obowiązków firm różni się jednak znacząco w zależności od tego, czy mówimy o mikrofirmie, czy o potężnym przedsiębiorstwie. Wyjaśniamy, czym jest status dużego przedsiębiorcy!
Spis treści:

Wielkość firmy ma znaczenie


Mikroprzedsiębiorca

Tym określeniem nazwiemy przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników,
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.

Mały przedsiębiorca

To firma, która w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

  • zatrudniała średniorocznie mniej niż 50 pracowników,
  • osiągnęła roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro, lub sumy aktywów jej bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro.

Dodatkowo mały przedsiębiorca nie może być jednocześnie mikroprzedsiębiorcą.

Średni przedsiębiorca

Przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników,
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 milionów euro.

Dodatkowo średni przedsiębiorca nie może być jednocześnie ani małym, ani mikroprzedsiębiorcą.

W ustawie prawo przedsiębiorców zabrakło definicji dużego przedsiębiorcy. Można przypuszczać, że wystarczy “nie zmieścić się” w którejkolwiek z wymienionych kategorii, by zostać automatycznie przypisanym do grupy dużych przedsiębiorców. Tak właśnie jest, choć z jakiegoś powodu, aby uzyskać pewność, musimy dotrzeć do innej ustawy.

Jak ustalić status dużego przedsiębiorcy?


Status dużego przedsiębiorcy precyzuje dopiero Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Zgodnie z art. 4, ust. 6 duży przedsiębiorca to przedsiębiorca niebędący mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą ani średnim przedsiębiorcą. Oznacza to, że duży przedsiębiorca w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki:

  • zatrudniał średniorocznie 250 lub więcej pracowników,
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych równy lub wyższy równowartości 50 milionów euro w złotych, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat osiągnęły, lub przekroczyły równowartość 43 milionów euro w złotych.

Status dużego przedsiębiorcy – przedsiębiorstwa partnerskie i powiązane


Aby ustalić, czy firma powinna uzyskać status dużego przedsiębiorcy, należy przeliczyć liczbę zatrudnionych osób oraz zweryfikować kwotę obrotów w danym roku podatkowym. Niezwykle ważne jest jednak to, że należy wziąć pod uwagę nie tylko personel i obroty przedsiębiorstwa macierzystego, ale także wszystkich firm partnerskich i powiązanych.

Przedsiębiorstwo samodzielne

Tym terminem określimy każdą firmę, która nie jest przedsiębiorstwem partnerskim ani przedsiębiorstwem powiązanym.

Przedsiębiorstwo partnerskie

To co najmniej dwie firmy, które nie kwalifikują się jako przedsiębiorstwa powiązane, a pomiędzy nimi zachodzi związek, polegający na dzieleniu lub współdzieleniu kapitału (w zakresie co najmniej 25%) innego przedsiębiorstwa lub praw głosu w danym przedsiębiorstwie. 

Przedsiębiorstwo powiązane

To firmy, które nie spełniają kryterium potrzebnego do uznania je za firmy partnerskie oraz spełniające minimum jeden z następujących warunków:

  • dysponuje większością praw głosu w innym przedsiębiorstwie i pełni w nim rolę udziałowca, akcjonariusza lub członka,
  • ma prawo do wyznaczania lub odwoływania większości członków organu zarządzającego, nadzorczego lub administracyjnego w innej firmie,
  • może wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy z nim zawartej lub postanowień wpisanych do statutu, lub umowy spółki,
  • jest udziałowcem, akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa, jednocześnie kontrolując samodzielnie większość praw głosu udziałowców, akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie na podstawie umowy zawartej z pozostałymi udziałowcami, akcjonariuszami lub członkami danej firmy.

Dodatkowa zasada

Kolejną zasadę wprowadza Załącznik nr 1 do rozporządzenia Komisji WE nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r.). W art. 4 pkt. 4 dokumentu znalazł się zapis: “Poza przypadkami określonymi w ust. 2 akapit drugi przedsiębiorstwa nie można uznać za małe lub średnie przedsiębiorstwo, jeżeli 25% lub więcej kapitału lub praw głosu kontroluje bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie, co najmniej jeden organ publiczny”. 

Wyjątki od tej reguły szczegółowo opisano w art. 3 pkt. 2 załącznika do rozporządzenia.

Obowiązki dużego przedsiębiorcy


Od momentu, w którym ustalono status dużego przedsiębiorcy, na firmę nakłada się dodatkowe obowiązki, wyszczególnione w ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Jednym z tych obowiązków jest konieczność złożenia oświadczenia o statusie dużego przedsiębiorcy. W rzeczywistości może to być jedno z trzech oświadczeń:

  • o posiadaniu statusu dużego przedsiębiorcy – składa się je w momencie zawarcia pierwszej transakcji z kontrahentem,
  • o uzyskaniu statusu dużego przedsiębiorcy – należy je złożyć najpóźniej w momencie zawarcia pierwszej transakcji handlowej po uzyskaniu statusu,
  • o utracie statusu dużego przedsiębiorcy – składa się je najpóźniej przy okazji zawarcia pierwszej transakcji handlowej po utracie statusu.

Oświadczenie należy złożyć jednokrotnie, w formie, w jakiej zawierana jest transakcja handlowa. Jedną z typowych form spełnienia tego obowiązku jest zawarcie odpowiedniej klauzuli informacyjnej w umowie sporządzonej pomiędzy kontrahentami w transakcji handlowej.

Jeżeli przedsiębiorca nie dopełni obowiązku złożenia oświadczenia o statusie dużego przedsiębiorcy – na przykład złoży je po terminie lub jego treść będzie niezgodna ze stanem faktycznym, podlega karze grzywny do 5000 zł. Mówi o tym art. 13z oraz art. 13za ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom.

O tym warto wiedzieć:


  • ubezpieczenie cpm dla maszyn budowlanych

    Ubezpieczenie CPM – kiedy należy zadbać o ubezpieczenie maszyn budowlanych?


    Co obejmuje ubezpieczenie CPM? Czy jest obowiązkowe?
    Więcej: Ubezpieczenie CPM – kiedy należy zadbać o ubezpieczenie maszyn budowlanych?
  • Cesja wierzytelności a faktoring - definicje i różnice

    Cesja wierzytelności – co to jest i jak działa?


    Czym jest cesja wierzytelności i co się z nią wiąże? Co ma wspólnego z faktoringiem? Sprawdź w naszym poradniku!
    Więcej: Cesja wierzytelności – co to jest i jak działa?
  • jak uzyskać status dużego przedsiębiorcy?

    Status dużego przedsiębiorcy – jak go ustalić i co oznacza?


    Czym jest status dużego przedsiębiorcy i jak go uzyskać?
    Więcej: Status dużego przedsiębiorcy – jak go ustalić i co oznacza?

Poznaj naszą bazę biznesowej wiedzy